Data publikacji: 2016-08-08
Autor: Bartłomiej Gąsior
Ampfutbol jest to stosunkowo młoda dyscyplina sportu będąca odmianą klasycznej piłki nożnej. Jej zasady zostały zaadaptowane do możliwości funkcjonalnych osób po jednostronnych amputacjach kończyn bądź dla ludzi którzy urodzili się z wadami ręki lub nogi.

Zawodnikami grającymi w polu mogą zostać osoby z jednostronna dysfunkcją kończyny dolnej, bramkarzami zaś – górnej. Przepisy gry w ampfutbol zasadniczo nie odbiegają od norm znanych z piłki nożnej pełnosprawnych. Zawody rozgrywane są na boisku o wymiarach 60x40m, bramki 2m x 5m. jednocześnie na boisku w jednej drużynie może przebywać siedmiu zawodników: 6 grających w polu i bramkarz, który może poruszać się wyłącznie po polu karnym o wymiarach 10m x 8m. Zawodnicy z pola używają do gry kul łokciowych. Celowe zagranie piłki kulą traktowane jest jak zagranie ręką. Podobnie traktowane jest zagranie piłki kikutem bądź podparcie się na nim co służy wyrównaniu szans osobom po amputacji na różnych poziomach Czas gry wynosi 50 minut, dwie połowy po 25 min a miedzy nimi 10 min przerwy. Trener każdej drużyny ma do dyspozycji 1 minutowy czas do wykorzystania na przerwę techniczną w każdej połowie spotkania.

Ta odmiana piłki nożnej to gra o dużej intensywności opierająca się głównie na wysiłku beztlenowym. Zawodnicy biegają ze zmiennym tempem, często zmieniając kierunek biegu, skaczą i utrzymują ciężar ciała na jednej nodze. Charakterystyka tego wysiłku jest nieco  inna niż w zwykłej piłce nożnej. Przede wszystkim dlatego ze zawodnicy po amputacjach, do poruszania się po boisku używają kul łokciowych. Przez to do biegu zaangażowana jest większa ilość mięśni. Podczas gdy mięśnie nóg w zwykłym biegu wykonują pracę koncentryczno- ekscentryczną w jednym cyklu, kończyny górne pracują naprzemiennie bez większego obciążenia. Natomiast w czasie biegu o kulach, oprócz pracy kończyny dolnej, również mięśnie obręczy kończyny górnej mają istotne znaczenie w fazie przenoszenia i pracują symetrycznie. Przenoszą one siły do których nie są fizjologicznie przystosowane. W bieg o kulach angażuje się zdecydowanie więcej grup mięśniowych, przez to zwiększa się również zapotrzebowanie na tlen więc dzięki ustabilizowaniu rąk na kulach napinają się również dodatkowe mm oddechowe. Serce zaczyna bić szybciej aby przetoczyć większą ilość krwi, która przetransportuje tlen do pracujących mięśni.  Aby więc zoptymalizować i poprawić kondycję biegową należy też wzmacniać siłę i wytrzymałość poszczególnych mięśni, które są zaangażowane w bieganiu o kulach. W czasie przygotowań do sezonu ampfutbolowego zawodnicy powinni trenować elementy związane z charakterystyką dyscypliny a więc jak najczęściej biegać o kulach, w różnych warunkach, ze zmiennym tempem i ze zmianami kierunku. Z każdym treningiem organizm zawodnika będzie przyzwyczajał się do ruchu i wykonywał go w sposób lepiej skoordynowany i bardziej ergonomiczny.

Aby uniknąć przeciążenia ale i urozmaicić treningi wytrzymałościowe bardzo dobrym rozwiązaniem jest bieganie dłuższych dystansów w specjalnie do tego zaprojektowanej protezie.  Bieg z protezą oprócz wielu aspektów zdrowotnych dla osoby po amputacji daje radość, uczucie wolności. Jest swego rodzaju azylem, kopalnią pomysłów bo biegając swobodnie, bez problemów, mozg jest lepiej dotleniony.  Dzięki tym możliwościom bieganie może stać się pasją dzięki której będzie już łatwiejsza droga do każdej innej dyscypliny sportowej.

Rzecz jasna przed każdym treningiem biegowym, czy to będzie bieg o kulach czy na protezie kluczowy element stanowi rozgrzewka. Przed startem należy wykonać podstawową rozgrzewkę ogólnorozwojową aby podnieść temperaturę ciała i rozciąganie w formie dynamicznej. Natomiast zakończyć wysiłek należy klasycznym rozciąganiem wszystkich zaangażowanych w bieganie mięśni i wyciszeniem organizmu.

Bartłomiej Gąsior, trener drużyny Lampart Warszawa prowadzonej przez Fundację Amp Active, fizjoterapeuta współpracujący z Hildebrandt Rehabilitacja

Bartek Gąsior


ORGANIZATORZY AKCJI